Bezuinigingen bij gemeenten: afwachten is geen optie

De voortvarendheid, waarmee de grote landelijke partijen invulling hebben gegeven aan de bezuinigingsdoelstelling van € 29 miljard, belooft weinig goeds voor gemeenten (en provincies). Barend van Kouterik, partner InterExcellent: “Uit een analyse van de VNG op een beperkt aantal gemeentelijk coalitieakkoorden blijkt dat nieuwe gemeentebesturen de urgentie van bezuinigingen bij hun gemeente onderkennen, maar zeer terughoudend zijn over de invulling in een concrete uitvoeringsagenda. De kaasschaaf is echt niet meer afdoende.”

Bezuinigingen gemeenten – meer nodig dan efficiency
Barend van Kouterik: “Het is opvallend dat bestuurders veel verwachten van efficiencymaatregelen en inkrimping van de ambtelijke organisatie. Zo is er verrassend weinig aandacht in het publieke debat besteed aan de verschijning van het rapport ‘De grote uittocht: vier toekomstbeelden van de arbeidsmarkt van onderwijs- en overheidssectoren’ (PDF). Dit rapport begint met de veelzeggende zin: ‘In de overheid- en onderwijssectoren werken nu bijna één miljoen mensen. In 2020 zijn gemiddeld zeven op de tien van deze mensen vertrokken of van baan gewisseld’. De juiste en logische conclusie  is dan ook dat de overheid een zeer zorgvuldig HR-beleid moet gaan voeren. De aloude kaasschaaf en vacaturestop kan maar beter in de lade blijven. Gelukkig zien we ook goede voorbeelden, zoals bij onze case in de provincie Friesland.”

Drie vormen van Duurzaam Heroverwegen
Het kernteam Duurzaam Heroverwegen van InterExcellent heeft de afgelopen maanden met bestuurders en managers van vele gemeenten gesproken over de inhoud en de aanpak van de heroverwegingsoperatie in de komende collegeperiode. Een groot deel van de gemeenten heeft door eigen ambtenaren ‘politiek neutrale’ analyses laten uitvoeren om een beeld te krijgen van mogelijke bezuinigingen en hun effecten. De meeste nieuwe colleges hebben inmiddels de voorjaarsnota (met meerjarenperspectief) gepresenteerd en zijn volop bezig met de invulling van het collegeprogramma en de begroting 2011. Daarin zullen de algemene doelstellingen van het coalitieakkoord handen en voeten moeten krijgen.

Op basis van de gesprekken in de afgelopen maanden is de aanpak Duurzaam Heroverwegen verder uitgekristalliseerd. Het kernteam Duurzaam Heroverwegen van InterExcellent heeft een drie sporenaanpak uitgewerkt, waarmee gemeenten deze operatie succesvol kunnen voorbereiden en uitvoeren. De drie sporen – die voor een deel parallel kunnen worden uitgevoerd – zijn:

1. Heroverwegingen binnen de bestaande context;
2. Strategische heroverweging;
3. Systeemwijziging /systeeminnovatie.

In de presentatie ‘Duurzaam Heroverwegen: hoe kunnen gemeenten sterker uit de bezuinigingen komen?’ wordt deze drie sporenaanpak toegelicht (PDF, 3,2 MB). Barend van Kouterik: “Gemeenten en provincies gaan een onzekere, maar tegelijk ook uitdagende periode tegemoet. Denk alleen al aan de keuzes die op landelijk niveau gemaakt zullen gaan worden op het terrein van de toekomstige structuur en inrichting van het openbaar bestuur (mede naar aanleiding van het rapport van de Commissie Kalden). En dan is er natuurlijk de dagelijkse praktijk, want bij alle drukte over beleid en budget zal de gemeentelijke dienstverlening moeten doorgaan en verder verbeteren. De nieuwe colleges bevinden zich in dit spanningsveld. Onze missie met Duurzaam Heroverwegen is dat gemeenten juist sterker uit de bezuinigingen komen.”

Wilt u weten wat onze Duurzaam Heroverwegen aanpak voor uw gemeente kan betekenen, neem dan contact op met Barend van Kouterik, partner van InterExcellent. Of klik op de afbeelding hieronder om de presentatie te bekijken (PDF, 3,2 MB).